<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<SGDTEKST>
<p>379</p>
<p>(^.XX1X)</p>
<p>XXIX.</p>
<p>Verslag omtrent den slaat der armen over 1817.</p>
<p>(Verslag.)</p>
<p>genden op Ie wekken , hoe zeer dezelve veel geringer is dan die welke andere, anderzins zoo welvarende, landen opleveren. Maar , na gebruik te hebben gemaakt van verschillende middelen van onderzoek en vergelijking, heb ik reden om tegelooven , dat het aantal personen, welke gewoonlijk en in de daad bedeeld worden , geen 600,000 bedraagt ; dat is hoogstens '/8 van de geheele bevolking.</p>
<p>Werkplaatsen. De duurte der levensmiddelen welke men onlangs in Europa ondervond , heeft in het Koningrijk de vrijwillige werkhuizen doen vermeerderen. Derzelver nut kan niet in twijfel worden getrokken, wanroer dezelve met oordeel bestierd en zorgvuldig binnen het oogmerk hunner instelling gehouden worden ; maar er wordt veel overleg vereiseht, om partij te trekken van de voordeelen welke zij aanbieden, en om de zwarigheden te vermijden, die aan de­zelve verbonden zijn. De geest van weMadighied, welke dezelve gesticht heeft, de ijver waarmede dezelve overal bestuurd zijn geworden, hebben den bijval des Konings verworven, en indien de uitslag op de eene plaats meer volkomen, dan op de andere, geweest is, heeft men ook reden om te gelooven, dat die mid­delen , welke bet best schijnen het doel bereikt te hebben, door hen ton nutte zullen worden gemaakt, die minder geschikte hadden gekozen, en dat de zwariglieden, welke in eenige plaatsen voor­zien en voorgekomen zijn , OTeral zullen kunnen vermeden worden.</p>
<p>Bedelaars-werkhuizen.</p>
<p>De bedelaars-werkhuizen waren in 1815 gedesorganiseerd en zonder inkomsten. In derzelver uitgaven is voorzien geworden , door toewijzing op de fondsen van de schatkist, en die der gemeenten, welke, over 1817, 237,000 gulden bedragen hobben. Hunne in-riging is voor verbetering vatbaar; maar het zou onvoorzigtig geweest zijn zich daarmede te bemoeijen , op een tijdstip waarin de oorzaken der bedelarij met eene algemeene ramp in betrekking stonden.</p>
<p>Opvoeding der aimen. Dit tijdstip was ook niet gescbikt, om voor de opvoeding der armen het geringst gedeelte af te zonderen van datgeen , hetwelk gebiedend tot hun onderhoud gevorderd werd. Hun toestand te dezen opzigte is, op weinige uitzonderingen na, in alle gedeelten van het Rijk dezelfde gebleven.</p>
<p>Vondelingen en verlaten kinderen.</p>
<p>Het onderhoud van de vondelingen en verlaten kinderen is ge­durende de drie laatste jaren verzekerd geweest:</p>
<p>1". door de opofferingen welke de stad Amsterdam gedaan heeft ;</p>
<p>2°. door het gevolg , hetwelk in de Zuidelijke Provinciën gege­ven is aan de wetten en reglementen te dozen opzigte geörnaneerd , namelijk door oene subsidie uit de schatkist en door toewijzingen op do inkomsten der gemeenten.</p>
<p>De reclnmatien, van wege de stad Amsterdam en van wege de gemeenten, op wier inkomsten toewijzingen gedaan waren, zijn zeer dringend geweest. Het Gouvernement heeft gevonden dat dezelve niet van grond ontbloot waren , en in afwachting , dat er door permanente maatregelen van wetgeving, in het voortdurend onderhoud van ongeveer 3000 vondelingen, of verlaten kinderen, wier ouders niet bekend zijn , voorzien zal kunnen worden , heeft men aan de Staten-Generaal eenen louter provisionelen maatregel voorgeslagen , welke reeds door de Tweede Kamer aangenomen , slechts de bekrachtiging der Eerste wacht, om in eene wet ver­anderd te worden , en voor dit jaar eene dienst te verzekeren , welke de menschelijkheid niet toestaat te verzuimen.</p>
<p>Administratie.</p>
<p>Het Gouvernement heeft, d»or onderscheiden disposition, aan de Provinciale Staten de zorg overgelaten , om over de ontwerpen van vervreemding, verruiling, huur op lange termijnen, uitgifte op erfpacht, leeningen en plaatsing van kapitalen te oordeelon ; echter doet hetzelve zich rekenschap geven van dergelijke maat­regelen.</p>
<p>Gedurende do jaren 1816 en 1817 zijn er meer dan 600 auto-risatien voor dergelijke daden verleend, en men heeft erkend, dat alle de verbetering van den finantielen toestand der instellingen ten doel, en ten gevolge hebben gehad. De wet onderwerpt aan de goedkeuring van het Gouvernement de acceptatie van giften eu makingen ten behoeve van instellingen van liefdadigheid.</p>
<p>Na U Edel Mogenden over de verliezen onderhouden te hebben welke die instellingen, gedenk teekenen der vrome barmhartigheid onzer vaderen , door de ongelukken der tijden hadden geleden , is het aangenaam en vertroostend in de acten, waarvan ik spreek, het ontegenzeggelijk 'oewys te v^den , dat diezelfde geest nog hunne nakomelingen bezielt. Twee honderd zeven-en-veertig ïailde giften zijn, gedurende de jaren 1816 en 1817, goedgekeurd; zij hebben het eigendom der armen met meer dan 600,000 gulden vermeerderd. In de Zuidelijke Provinciën behoorde de l^noeming der bestureu van weldadigheiden die van hunne ontvangers tot het Departement van Binnenlandsche Zaken. Deze attributie is, by een Konink­lijk besluit, aan het gemeente-bestuur gegeven, voor zoo ver de posten van administrateurs aangaat, en wat die va&lt;\ de ontvan­gers betreft, aan do administrateurs zelve. Ik moet bij de informatien, welke ik aan U Edel Mogenden , nopens het bestuur der armen mededeel, tevens aan dezelven te kennen geven, dat in alle de Provinciën , zonder eenige uitzon­dering, deze vrome pligt wordt uitgeoefend, met den lofïelijksten ijver en belangeloosheid, en met eene verlichte zorg, welke, overal de dankbaarheid der natie waardig , in eenige gemeenten tot eene hoogte gebragt is, welke mijn lof verre beneden de verdiensten dier werkzame en stichtelijke barmhartigheid zou doen blijven.</p>
<p>Nieuwe instellingen. Ik meen mij eerbiedig van den lof te moeten onthouden der gevoelens, welke eene Doorluchtige Vorstin genoopt hebben zich aan het hoofd van een bijzonder genootschap van weldadigheid te plaatsen , waarvan de statuten in den besten geest ontworpen zijn. Men merkt hetzelfde voordeel op in een ander ontwerp, waar­van de uitvoering voorbereid wordt onder de bescherming van een Edelmoedig Vorst. Ik moet mij bepalen tot het vormen van de beste wenschen voor den goeden uitslag dezer edele bedoelingen. Dergelijke voorbeelden geven aan de weldadigheid eene nieuwe veerkracht. Verschillende bijzondere instellingen , waaronder spaarbanken , wier oogmerk is om de armoede door zuinigheid en overleg to voorkomen, zijn onlangs georganiseerd ; maar deze inrigtingen zijn in hare geboorte; en eerst dan, wanneer dezelve een langer aanzijn zullen hebben bekomen , zal ik dezelve aan U Edel Mo-genden beter kunnen doen kennen. Een heilrijke schok is gegeven : Het Gouvernement zal die begunstigen. Verschillende nieuwe inrigtingen zijn sedert 1815 georganiseerd. Te Tholen, te Namen, te Luik, te Dinant, heeft men een lombard opgerigt ; te Hoorn is een bedelaars-gesticht in gereedheid gebragt, en geopend voor de provinciën Holland, Gelderland, Utrecht, Vriesland, Overijssel en Groningen; te Berthem (Zuid-Hraband) is door een partikulier een gasthuis voor zieken , zwakken en weeskinderen gesticht. In de Zuidelijke Provinciën zijn verschillende bijzondere fonda-tien , wier goederen aan het bestuur der godshuizen, of aan de bureaux van weldadigheid waren overgelaten, uit eerbied voor het oogmerk der stichteren, aan hunne vorige bestemming terug gegeven.</p>
<p>Aanmerkingen.</p>
<p>Het tafereel, Edel Mogende Heeren, dat ik U voor oogen heb gesteld, doet dus zien, dat in dit Kijk , even als in bijna al de gedeelten van Europa, het aantal armen aanmerkelijk is. Hier, even als overal, gaat het toenemen van de welvaart gepaard met eene snelle vermeerdering van bevolking in de minst gegoede klassen van de maatschappij. Het schynt bewezen , dat de landen die snel van oenen min bloeijenden staat tot eene gelukkorige gesteldheid overgaan, de eenige zyn die bewaard blijven voor dat onheil, hetwelk alle die landen drukt, waar de onderscheiden takken van welvaart sinds lang eene groote uitgebreidheid hebben verkregen. Daar doet do opeenstapeling van kapitalen , en het nuttig gebruik derzelve, do bevolking bij voortduring aangroeijeu, die, geenen gelyken tred houdende met den voortgang der algemeene welvaart, maar dezelvo meer of minder ras vooruitloopende, in de klasse van land­bouwers, in die der fabriekanten , of in die, welke middellijk of onmiddellijk van don handel leven, reeds eeu vrij groot getal van behoeltigen doet zien , wanneer de welvaart van eene dier klassen zich in eenen stilstaanden staat bevindt, en een zeer groot getal van behoeftigen, wanneer door omstandigheden eenen terug­gaan den loop aan die welvaart gegeven wordt. Het onderzoek hoedanig dit kwaad aan de hedendaagsche maatschappijen verknocht is , hoedanig de ouden minder daarmedo te worstelen hadden , waarom deszelfs uitwerkselen in de middel-</p>
</SGDTEKST>
