<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<SGDTEKST>
<p>(A§. XXJX.)</p>
<p>378</p>
<p>XXIX.</p>
<p>Verslag omtrent den staat der armen over 1817.</p>
<p>(Missive van den Minister van Binnenlandsche Zaken; Verslag.)</p>
<p>XXIX.</p>
<p>Verslag omtrent den staat der armen over f817. H)</p>
<p>1. MISSIVE VAN DEN MINISTER VAN BINNEN­LANDSCHE ZAKEN, ingekomen in de zitting van 10 Maart 1818.</p>
<p>'sGravenhage, 9 Maart 1818.</p>
<p>MlJKHEER DE PRESIDENT ! Ik heb de eer U het jaarlijksch rapport over den staat der armen te doen geworden, ingevolge art. 228 der Grondwet aan de Staien-Generaal te doen. Ontvang, Mijnheer de President, de verzekering van mijne hoogachting.</p>
<p>De Minister van Binnenlandsche</p>
<p>Zalen,</p>
<p>(Get.) DE CONINCQ.</p>
<p>2. VERSLAG over den staat der armen gedurende het jaar 1817.</p>
<p>De Grondwet heeft voorgeschreven , dat de Staten-Generaal jaarlijks kennis zouden nemen van den staat der instellingen van weldadigheid, en van de opvoeding der armen. Het is overeen­komstig deze constitutionele bepaling, dat de Koning mij gelast heeft aan U Edel Mogenden den staat van dezen gewigtigen tak van bestuur mede te deelen. Ik zal hier niet herhalen hetgeen aan U Edel Mogenden is voor­gedragen bij het verslag hetwelk aan dezelve in de vorige zitting gedaan is. Alleen zal ik er eenige opgaven bijvoegen , wier kennis U Edel Mogenden niet onverschillig zijn kan , en de eenigzins be­langrijke veranderingen aantoonen, welke sedert bebben plaats gehad. Het is U Edel Mogenden bekend , dat de instellingen van lief­dadigheid verdeeld worden in godshuizen en andere gestichten van dien aard waarin personen worden opgenomen , en in de zoodanige die huisselijke bedeeling ten voorwerp hebben. Ik zal U Edel Mogenden den tegenwoordigen staat van ieder dezer voorname afdeelingen doen kennen. De instellingen van weldadigheid van beiderlei soort hebben hunne inkomsten op eene waarlijk schrikbarende wijze zien ver­minderen, in de Noordelijke Provinciën, tijdens de rampspoedige tiercering der renten op den Staat ; in de Zuidelijke , door weigering om de renten te liquideren , welke zij van den Staat, de geestelijke corporation , de steden en andere gemeenten te vorderen hadden. De verliezen, door haar uit dien hoofde geleden, zijn zeer aanzienlijk; intusschen houden zij nog grooto inkomsten over, die door de subsidien , welke de steden en gemeenten mat mildheid verleenen, vermeerderd worden. Deze subsidien kunnen jaarlijks op 2,700,000.00 gulden geschat worden. Die, welke in bijzondere gevallen door het Gouvernement zijn toegestaan , zijn veelvuldig en aanzienlijk. De wet van den 4den Ventóse, lXde jaar, heeft daarenboven bij voortduring het eigendom der behoeftigen met goederen on renten vermeerderd, welke aan het Domein waren verborgen gehouden ; en een besluit van Zijne Majesteit, de wijze voorschrijvende waarop die in be-zitstelling zou plaats hebben, heeft aan de instructie der gedingen , welke tusschen de Administratie der Domeinen en de instellingen van weldadigheid konden ontstaan , eenen geregelden loop gegeven , even nuttig voor het Domein als voor deze instellingen.</p>
<p>Godshuizen.</p>
<p>Het aantal der godshuizen en gestichten van liefdadigheid van allerlei soort, bedraagt 614. Hunne inkomsten, de subsidien daaronder begrepen, gaan vier</p>
<p>(i) Dit verslag werd voor de leden gedrukt. Zie ook NeJtilandtcht Staals-Courant n' 102 ; Bijvoegsel tot het Staatsblad V, Go\\ Algemeine Neder-landsehe Courant {Gazette Générale des Pays-Bas) n' ln{(i.</p>
<p>en een half millioen gulden te boven , welke tot het onderhoud van 40,000 personen strekken. Deze inkomsten en die bevolking z\jn verdeeld als volgt : 358 gestichten.</p>
<p>2,400,000 gulden aan inkomsten.</p>
<p>21,000 personen.</p>
<p>256 gestichten.</p>
<p>2,100,000 gulden aan inkomsten.</p>
<p>19,000 personen.</p>
<p>In de Noordelijke</p>
<p>Provinciën.</p>
<p>I</p>
<p>In de Zuidelijke l</p>
<p>Provinciën.</p>
<p>(</p>
<p>Die gestichten , meest alle in de steden gelegen, zijn bestemd voor zieken , oude lieden , weeskinderen van beiderlei geslacht, vondelingen en verlaten kinderen, en krankzinnigen. Er zijn eenige weinige huizen voor hen die door ongeneeslijke kwalen of venerische ziekten aangetast zijn, eu gering is het aantal van die voor kraamvrouwen.</p>
<p>Verbeteringen te dezen opzigte schijnen mogelijk en zijn wenschelijk ; de aandacht van bet Gouver­nement is daarop gevestigd. Huiszittende-armen.</p>
<p>De amïnistratie van de huiszittende-armen is, in de Noordelijke Provinciën, verdeeld tusschen de verschillende diaconien en collé­gien , welke dadelijk betrekking hebben tot de onderscheiden gods­dienstige gezindheden , en een bestuur over die behoeftigen , welke niet tot die gezindheden behooren. In bijna al de Zuidelijke Pro­vinciën is dezelve aan een en hetzelfde bureau van weldadigheid, voor iedere gemeente , toevertrouwd. Het schijnt overbodig te zijn te onderzoeken, of eene gecentra­liseerde administratie voordeeliger zij dan eene welke tusschen verschillende collégien verdeeld is, en of' de zwarigheden, welke aan de eene of andere wijze verbonden zijn, gelijk staan, of in theorie de eene boven de andere zouden kunnen doen verkiezen. Ik ineen U Edel Mogenden alleen te moeten onderhouden over hetgeen bestaat. Meer dan 5000 administratien geven bedeeling, te weten : 3000 in de Noordelijke, en 2000 in de Zuidelijke Provinciën. Hunne gewone inkomsten kunnen geschat worden op f3,200,000 te weten: f' 1,500,000 in de Noordelijke, en f 1,700.000 in de Zui­delijke Provinciën. Het aantal der personen, welke in dien onderstand deelen, is niet minder dan 600,000, te weten : 180.000 in de Noordelijke, en 420,000 in de Zuidelijke Provinciën. In het afgeloopen jaar heeft men eene opneming van dezelven gedaan , welke ik bij dit verslag voeg, en die een grooter getal van personen bevat, en dezelve by Provinciën , en naar mate hunner behoeften, verdeeld. Volgens die opgave zijn meer dan 146,000 personen buiten staat om eenigzins in hunne behoeften te voorzien , en bij de 209,000 kunnen daarin niet voorde helft voorzien ; eene derde klasse voor­ziet daarin voor meer dan de helft, maar kan het niet geheel doen. Deze klasse bevat bijna 390,000 personen. Dit maakt voor de drie klassen 745,000 uit. Indien de omstandigheden op geenerlei wijze hadden bijgedragen om die getallen zoo groot te doen worden, zou daaruit volgen dat van de zeven inwoners van het Koningrijk één onderhouden moet worden , zonder diegenen mede te rekenen , welke zich in de godshuizen bevinden. Die proportie verschilt aanmerkelijk van de eene tot de andere provincie. In de provincie Zuidholland is dezelve van 23 op de honderd. In de provincie Drenthe van 5 op de honderd. In de provincie Henegouwen van 25 op de honderd. In het Groot-Hertogdom Luxemburg van 7 op de honderd. De algemeene proportie van 1 op 7 zou zeker van eenen aard zijn om de aandacht van hot Gouvernement en van U Edel Mo-</p>
</SGDTEKST>
