<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<SGDTEKST>
<p>Vel 21.</p>
<p>77</p>
<p>Eerste Kamer.</p>
<p>9de VERGADERING -29 DECEMBER 190'?.</p>
<p>4 Vaststelling der begrooting van Nederlandsch-Indië voor 1904. (Algenieene beraadslaging.)</p>
<p>doen ontbranden, dan zou voorzeker de vreedzame arbeid ge-durende zoo vele jaren naast elkaar volkomen onmogelijk zgn geweest, dan hadden onvoorwaardelijk en vaak twisten en ver-wikkelingen van allerlei aard moeten voorgekomen zyn , maar dat is niet geschied , en er drijft thans nog, Gode zij dank, geen dreigende onweerswolk aan den gezichtseinder. Wil men het nu toch doen voorkomen alsof de lieve vrede alleen bewaard gebleven is door het spenen der Katholieken van het bisschop-pelijk bezoek en van de school te Toraohon , dan heb ik daar vrede mee, bewonderend der lieden liehtgeloovigheid, maar gelooven doe ik dat niet. Voor mij, Mijnheer de Voorzitter, ik geloof niet dat in het algemeen er sprake kan zijn van geloofshaat tusschen Protestanten en Katholieken , maar wel geloof ik aan het bestaan van eenige onverstandige heetkoppen die, ontevreden over de nederzetting «Ier Katholieken in de Minahassa en vooral misnoegd over den bloei dier nederzetting in derzelver voortreffe-lyke scholen, op verschillende wijze werkzaam zy'n den voorspoed en de uitbreiding derzelve tegen te werken. Het ware zeer wenschelijk dat eerlang en voorgoed een einde werde gemaakt aan dat even onstaatkundig als onzalig gedoe. Men spiegele zich aan anderen. In Frankrijk wordt, niettegen-staande daar een zeer anti-clericale Uegeering aan het bewind is, aan zijn vertegenwoordigers in de kolonie en in vreemdelanden uitdrukkelijke last gegeven steeds zooveel mogelijk te staan aan de zijde der missionarissen , daardoor erkennend hun groote verdienste den lande bewezen. De bekende Paul Bert, die in Frankrijk een bittere bestrijder van het zoogenaamde clericalismo was, betoonde zich dadelijk na zyn benoeming tot Gouverneur-Generaal der Fransche bezittingen in het Oosten een den missio-narissen meest welwillend en geheel toegedauen bewindvoerder, vooral met het bezorgen van ruime subsidies voor kerken en scholen. Ik eindig met den wensch uit te spreken dat — uitannmer-king van het vele goede en nuttige reeds in onze koloniën tot stand gebracht — aan de nooit volprezen mannen en vrouwen die als zendeling of als missionaris met grenzenlooze toewijding aan het geestelijk en stoffelijk heil hunner medenienschen ar-beiden , onder alle omstandigheden en te allen tijde de meest welwillende bescherming en de meest volledige steun moge te beurt vallen. Daar zullen de koloniën wel bü varen.</p>
<p>|</p>
<p>De heer van Leeuwen: Ik heb zooeven hier hooren spreken van „debacle", en dit in verband met den financieelen en oeconomischen toestand van onze koloniën op dit oogenblik. Het wil mij voorkomen , dat de indruk niet mag blijven be-staan , alsof in deze Vergadering de algemeene opinie zoo zwart-gallig is. Liet men er zich werkelijk toe verleiden den toestand zoo zwart in te zien , als dit van verschillende zijden is geschied, dan vrees ik dat de toestand op den duur er niet beter op zal worden. Van een Regeering toch , die ook zulk een overtuiging had, zou men onmogelijk kunnen verwachten den moed en energie om daarin verhetering te brengen. Nu houdt men toch by uitsprakeu, als heden zijn gehoord omtrent de draagkracht der Indische bevolking, niet genoeg rekening met de werkelijkheid. Wat toch is het geval? De Indische schuld bedraagt op dit oogenblik ruim 100 millioen. Als rente en amortisatie wordt daarvoor op de begrooting uit-getrokken een bedrag van ongeveer f3 800 000. Voegt men daarbij hetgeen noodig is voor rentebetaling van de vlottende schuld, dan komt men tot een bedrag van f 4 600 000 op deze begrooting uitgetrokken. Deze schuld van ruim 100 millioen en van nog geen 120 millioen wanneer men de vlottende schuld er bij telt is werke-lyk niet onrustbarend hoog te noemen, indien men daartegen-over stelt wat onze koloniën aan productieve bezittingen hebben. Ik wys alleen op de Staatsspoorwegen, die volgens de „Jaar-cn'fers"' in het jaar 1901 een netto-obrengst van f 5 700 000 hebben opgeleverd, een bedrag, dat derhalve ruimschoots dekt den geheelen dienst van de schuld. Ik geloof, dat men menig land, menige stad zelfs in ons vaderland gelukkig zou kunnen prijzen , indien de verhouding tusschen de schuld en de produc-tieve bezittingen zóó gunstig was als men hier kan constateeren ten opzichte van onze koloniën Ook heb ik geen enkel bewijs gezien , maar wel het tegendeel, dat de draagkracht in den</p>
<p>Handelingen der Staten-Generaal. — 1903—1904. — I. laatsten tijd zou achteruit gegaan zijn bij vroeger vergeleken. Want indien wij op dit oogenblik verkeeren in een toestand van mindere inkomsten in totaal, dient men te onderscheiden tusschen wat ik hier wil noemen Qtmnn» inkomsten en de inkomsten uit cultures. Dau blijkt, dat in de reeks van jaren die achter ons liggen, die andere, de zoogenaamde gewone inkomsten, steeds een stijgende lijn vertoonen. De toestand waarin wy op dit oogenblik verkeeren is voor-namelyk hieraan te wijten, dat ons ietwat out ij.lig ontvallen zyn de inkomsten uit de producten. Die zyn ons ontvallen op een oogenblik, dat de styging van de andere inkomsten, die ik de qeivone noemen zal, nog niet zoo hoog is, dat daardoor het gemis van de inkomsten uit de producten geheel kan worden gecompenseerd. Wy verkeeren dus in een soort overgangstoestand. Maar waar ik zooeven reeds gezegd heb , dat de schuld onzer koloniëu betrekkelyk zóó gering is, in verhouding tot de produc-tieve bezittingen, daar is er m. i. geen enkele reden om den moed te laten ziuken en de toekomst niet met hoop te genioet te zien. Ik acht het een gelukkig verschijnsel, dat wy achter de groene tafel hebben een man. die niet zal schromen maatregelen voor te stellen, die ons door dien tydelijken toestand kunnen heenhelpen, maar toch kan er over de maat-regelen zelf verschil van gevoelen bestaan. Ik wil wel zeggen , dat, indien de Minister het bedrag aan renteloos voor-schot op deze begrooting uitgetrokken , niet geheel losgemaakt had van al hetgeen hy' verder wil voorstellen , ik dan werkelyk bedenking zou hebben moeten maken tegen deze besrooting. Intusschen . reeds het gemeen overleg tusschen de Regeering en de andere Kamer heeft ten gevolge gehad, dat de Minister de f 2188 000, die hij op deze begrooting uittrok als renteloos voor-schot van het moederland aan de koloniën, niet meer beschouwt als een „eersten stap", maar die som geheel heeft losgemaakt, zooals hy in het mondeling debat gezegd heeft, van „wat komen zal in de toekomst".</p>
<p>Dat maakt het voor hen, die dezen Minister gaarne hier zien, niet al te moeilijk om hun stem voor deze begrooting uit te brengen. Juist de omstandigheid dat ik de Indische financiën niet zoo ongunstig inzie, maar ik mij daarentegen wel wat be-zwaard gevoel over de financiën vaD Nederland, waarvan de schuld niet 100 millioen, maar ruim een milliard bedraagt, geeft mij aanleiding om, hoe gaarne ik ook myn mede-werking wil verleenen aan maatregelen, die tydelyke inzinking van Indië kunnen voorkomen , met een dergelyken maatregel niet incidenteel mede te gaan , doch alleen na rype overweging en met de wetenschap , wat wij niet alleen voor dit jaar, doch ook voor de toekomst doen. Aangezien , zooals ik zeide, de Minister die f 2 188 000 los heeft gemaakt vau hetgeen hy verder wenscht voor te stellen , kan er op dit oogenblik geen bezwaar meer bestaan dat bedrag op deze begrooting te laten staan, omdat het practisch hierop neerkomt, dat het bedrag in stede van te verhoogen de vlottende schuld van de koloniën , ver-hoogen zal de vlottende schuld van Nederland. Ten slotte komt dus ten laste van Nederland een bijdrage gelijk aan de rente van dat bedrag of ongeveer f 70 000. De geringheid van het bedrag, waarom het thans te doen is, maakt, dat wy geheel vry zullen staan ten opzichte van andere voorstellen, die eventueel zullen worden ingediend en welke zeker van alle zyden met genoegen zullen worden te getnoet gezien. Nu ik toch aan het woord ben, Mynheer de Voorzitter, wensch ik nog een enkele opmerking te maken naar aanleiding van een punt, dat een onderwerp van schriftely'te gedachten-wisseling heeft uitgemaakt tusschen de Regeering en de beide Kamers , namelijk de uitvoerrechten. De Minister heeft tot myn groot genoegen in de iüemorie van Antwoord aan de Tweede Kamer gezegd, dat hy geen voorstander van nitvoerrechteu i», maar hy laat daarop volgen, dat hy het denkbeeld om hier uit-voerreebt op tabak te heffen wel in overweging wil nemen. Ook uit bet afdeelingsonderzoek van deze Kamer is gebleken, dat er enkele leden zijn , die in de meening verkeeren , dat in die uitvoerrechten nog eenig heil is te zoeken Het denkbeeld is althans aan de hand gedaan om de inkomsten van Indië te versterken door een hooger uitvoerrecht te heffen op de Deli-tabak. Ik hoop echter van harte, dat de Minister, die over de vraag. of de Deli-tabak een hooger uitvoerrecht zou kunnen</p>
</SGDTEKST>
