<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<SGDTEKST>
<p>75</p>
<p>Ode VERGADERING. —</p>
<p>4. Vaststelling «Ier begrooting van Nederlandse</p>
<p>Wij hebben van den voorgaanden Minister van Koloniën, den , heer Cremer, een lijstje gehad van de opbrengst van de kof'fiecultuur -en daaruit bleek, dat die cultuur in 1890 nog 35 millioen op-i bracht, in 1893 30 millioen en in 1896 14 millioen. De op-brengsten van de latere jaren liggen den heeren nog te versch ' in het geheugen om ze uu op te noemen. En toch ook door de aanneming vau de motie-van Houten j in de Tweede Kamer is dit middel in beginsel veroordeeld ge-worden. Nu is het zeer gemakkelijk om te critiseereu, maar nn bet middel tot redres. Men heeft een commissie benoemd om te onderzoeken wat er gedaan moet worden om dien ongelukkigen toestand van Java te verbeteren. Nu kan men zeggen : men moet afwachten wat die commissie voor zal stellen , maar m\j dunkt, dat het middel tot redding zoo voor de band ligt, dat het niet noodig is om er naar te zoeken. Java heeft onmetelijke velden die op cultuur wachten , om de vruchten. die in de moederaarde verscholen liggen te doen ontluiken. Ik zeg: er zijn onmetelijke velden , maar er zijn ook ontelbare handen. Men spreekt er van om de overbevolking weg te r.endeu naar andere landen , om daar als koelies te werken. Ik hoop dat onze bruine medebroeder daarvoor bespaard zal worden om te moeten werken onder den hardvochtigen rentmeester van den baatzuchtigen Europeaan. Laat hem blijven om den eigen grond te ontginnen en schatten voort te doen brengen, liefst in vrijen arbeid. Maar gaat het niet in vrijen arbeid, hetzij bij de particulieren , hetzij bij het Gouvernement waarom, dan niet andere cultures op de wijze van de koffiecultuur hersteld ? De koftiecultuur behoort ook uitgebreid te worden in plaats van verminderd , mits de Javaan behoorlijk betaald worde en hem geen hongerloon worde uitbetaald , zooals ik straks heb medegedeeld, en hem wordt gegeven wat hem toekomt om fat-soenlijk te kunnen leven met vrouw en kinderen; wat zou er dan tegen zijn, dat hij door het Gouvernement gedwongen werd om zijn werkkracht te gebruiken, waar hetgeen daardoor ontstaat, te zijnen bate wordt aangewend ? Wat kan er tegen zijn, dat die indolente knaap, dat kind, geleerd wordt om meer vooruit te zien, om zijn handen uit den mouw te steken, niet meer te leven van dag tot dag, maar mede te werken tot een betere beoefening van den landbouw , waardoor het land gezegend kan worden? Mijnheer de Voorzitter! Het is mijn vaste, mijn innige over-tuiging. dat men bij alle verbetering er op moet letten dat de Javanen landbouwers zijn , en wat men ook moge redeneeren en onderzoeken , aan dit feit is niets te veranderen. De welvaart-commissie kan voorstellen wat zij wil, maar indien en zoolang zij niet teruggaat tot hetgeen de aard der bevolking aanwijst, tot den landbouw, en niet de middelen aangeeft om dien hetzij in gedwongen , hetzij in vrijwilligen arbeid beter ten bate der bevolking te doen strekken, is geen verbetering te wachten. Maar handelt men in de richting van verbetering der land-bouwtoestanden , op de door mü aangegeven wijze, dan zal op-nieuw de hoorn des overvloeds voor onze Indische bezittingen worden geopend en hetgeen verkregen wordt, zal dan kunnen strekken tot verbetering van het zedelijk en maatschappelijk welzijn van den Javaan.</p>
<p>De heer Hovy : Mijnheer de Voorzitter! Het zy mij vergund in de allereerste plaats mijn dank uit te spreken aan den Minister van Koloniën voor de positieve wijze, waarop hij ons geant-woord heeft in zate de voorziening in de leemte in de Indische wetgeving, ten aanzien van de rechtspositie van de inlandsche Christenen. Ik geloof te mogen uitspreken , dat het de goedkeuring van alle leden dezer Kamer wegdragen zal, welke richting hy overigens moge zyn toegedaan, indien de inlanders in geen enkel opzicht meer zullen worden verkort in hun burgerlijke en burgerschapsrechten, enkel en alleen omdat zij overgaan tot het Christendom. Voorts wensch ik den Minister te danken voor de duidelijke uitspraak door hem gegeven omtrent de toe-lating van de invoering van het Christendom in de residentie Soerakarta. Het is geen gebrek aan vertrouwen in het beleid 29 DECEMBER 1908.</p>
<p>ü-Indië voor 1901. lAlgeineene beraadslaging.)</p>
<p>van den Minister , dat ik op dit punt een oogeublik wensch terug te komen , maar ik doe dit met het oog op het hooge gewicht der zaak. Immers de weigering van de toelating tot de Evangeliebediening in die residentie brengt, gelijk het Voor-loopig Verslag het uitdrukt, hen die zich geroepen gevoelen het Christendom te brengen aan heidenen en Mahomedanen, omdat zij daarin zien een Goddelijk bevel, ineen zeer moeilijke positie. Het bevel toch van hun Heer en Koning luidt: .Predikt het Evangelie aan alle creaturen", en de uitvoering vau dat bevel stuit hier op een Overheid, die zegt: „gij zult dat bier niet doen", terwijl de Overheid bij machte is het toe te laten. Ware het hier een gebied. waar de Overheid geen zeggenschap had , ik zou geen oordeel vellen ; maar het geldt hier een gebied, waar zij wel zeggenschap heeft en hier is alzoo ingegaan tegen het Goddelijk bevel. Dezelfde Schrift nn, die ons leert dat wij der Overheid onderdanig hebben te zyu in alles, leert ons ook, dat wij Gode meer gehoorzaam hebben te zijn dan den menschen, en de apostelen hebben dat in de eerste Christenheid getoond tegenover het Joodsche Sanhedrin, toen zy voortgingen het Woord Gods te prediken , zoowel in het openbaar, in den tempel, als in de huizen, ondanks de vervolgingen, ja de geeselingen , waaraan zij blootstonden, daar zij niet honden na-laten dat Evangelie te verkondigen, dat hun boven alles dierbaar was, dat Evangelie van Gods liefde in Christus , dat ook nog dezer dagen het Kerstfeest ons heeft in herinnering gebracht.</p>
<p>Ik weet (ook van nabij welk een ontzaglijken stryd het kost aan de manneu , die zich geroepen gevoelen om het Evangelie verder te verbreiden, wanneer zy worden bemoeilijkt en ver-hinderd in hun werk, gelijk men dat nu weder in Soerakarta heeft gedaan. En zy die de macht in handen hebben om dat werk toe te laten en het toch verbieden , laden daardoor een groote verantwoordelijkheid op zich waarop allerminst de zegen des Allerhoogsten is te verwachten. Wanneer men nagaat de wording van art. 123 van het Regeeringsreglement, dan ziet men , dat het destijds, in 1854 , door Minister Pahud is ont-worpen als een soort van .voorzorgsmaatregel", maar dat daar-tegen ook dadelijk met kracht is opgekomen, niet alleen van de züile van de anti-revolutionnaire leden der Kamer, Groen van rrinsterer en Elout, maar door mannen als Thorbecke , Tan Höevell, Sloet tot Oldhuis, van Eek en auderen. Het gelukte echter Minister Pahud het artikel te behouden. En nu, na bijna 50 jaren , zouden zelfs de voorstellers van het artikel, door (ie ervaring geleerd, moeten toegeven, dat zy toen voor een schrikbeeld zyu teruggedeinsd , voor een schaduwbeeld dat geen wezen of lichaam had. Sehrijveis van naam hebben dan ook hoe langer hoe meer zich tegen dat artikel verklaard. Ik wys o. a. op prof. de Louter en op anderen. Vooral herinner ik aan hetgeen mr. C. W. Margadant daar-omtrent schrijft in zyu boek: „Het Kegeeringsregleraent van Nederlandsch-Indië van 1854", dat in 1897 , dus ook verscheidene jaren geleden, is uitgekomen , op bladz. 380: . Hoe schitterend is dat wantrouwen , waarvan ook art. 123 een uitvloeisel is, beschiamd geworden door de vruchten van den arbeid en door de arbeiders zei ven ; het was, als vreesde men de verspreiding van het Christendom zelve, die men, zooals art. 119 leerde, van Reijecringswege verbood, en die men toch ook van byzondere personen of vereenigingen liever niet scheen te wenschen , en zoo al, dan wilde men het zendingswerk be-moeilyken door eene dubbele barrière op te richten, die de zendelingen , misschien de eenigen die niet uit zelfzucht naar Indië togen , zouden hebben te overschrijden , terwijl de poorten wagewijd werden opengezet voor heidensche Chineezen , voor Moslimsche geestdryvers, voor avonturiers uit allerlei oorden ; maar de praktyk heeft recht laten wedervaren aan zulk een onverklaarbaar handelen; de ervaring heeft daghelder doen zien wie de waarachtige vrienden, helpers, opvoeders van de inlandsche bevolking kunnen zyn, die, waar ze met hen in aanraking komen, de bewustheid erlangen, dat die belijders en verkon-digers van een anderen godsdienst dan de hare, uit dien gods-dienst de zelfopofferende kracht putten om goed voor haar te zijn en daarvan door daden te getuigen." Hier wordt dus gewezen op de oubillykbeid tegenover de belijders van het Christendom , die worden achtergesteld bij de verbreiders van den Islam. Maar niet alleen daarop wyst de I schryver; hy wy'st er ook op , hoe zeer het artikel in stryd is</p>
</SGDTEKST>
