<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<SGDTEKST>
<p>Vel 20.</p>
<p>73</p>
<p>Eerste Kamer.</p>
<p>9de VERGADERING. — 25) DECEMBER lf»08.</p>
<p>4. Vaststelling der begrooting van Nederlandsch-lndië voor 1904. (Algemeene beraadslaging.)</p>
<p>vormvan een verhooging van loon, wanneer zij aan die neiging gevolg willen geven. Nu ben ik het in dit opzicht volkomen eens met hetgeen de Minister zegt op blad/.. 5S5 van de Memorie van Antwoord. „Nachtarbeid wordt zooveel mogelijk vermeden; de fabrikanten zelf gyn daarvan afkeerig, ook omdat het 's nachts doorwerken , als gevolg van do geringere prestatie der werklieden en de hoogere kosten , zeker allerminst geschikt is om tot scherp con-curreerende prijzen te kunnen inschrijven en fabriceeren en dus alleen in geval van strikte noodzakelijkheid plaats vindt." Ik geloof, dat het een onjuiste gedachte is, indien men meent, dat het in het belang is der industrieelen te laten overwerken. Een industrie welke moet leven van een klandizie welke zij eiken dag opnieuw moet veroveren , kan van tyd tot tijd niet zonder overwerk en nachtarbeid, maar dit is onaangenaam voor de werklieden en voor de patroons en in den regel niet in het voordeel van de I natst en. Moet men nu, wanneer met moeite werk verkregen is en 's nachts moet worden gewerkt om op tn'd gereed te komen , daarvoor den patroon nog een zekere boete opleggen , door hem meerder loon te doen uitkeercn? Ik geloof niet dat dit verstandig en billyk is. In de tweede plaats is gesproken over minimum loon. Ik zou daartegen kunnen opmerken de gemeenplaats, dat waar gesproken wordt van minimum loon , in de eerste plaats minimum werk moet worden bepaald. Ik zal dit echter niet doen, maar er alleen op wijzen, dat de loonen zeer uiteen-loopend zijn naarmate de plaatsen waar zy worden uitgekeerd. Dit heeft een der leden van de Tweede Kamer begrepen, waar hy zeide, dat met de plaatselijke toestanden rekening moet worden gehouden. Ik zie echter niet in hoe dat zal gebeuren. Wanneer een bestek wordt uitgeschreven, weet men niet, wie de aannemer is. In dat bestek nu staat een prijs voor het loon, maar nu is men daardoor toch zeer onbillijk tegenover die plaatsen, waar uit den aard der zaak lagere loonen worden betaald. Zal men nu die bepalingen over minimum loon en maximum arbeidstijd eerst vaststellen , nadat de aannemer bekend is, dan komt de Minister in de moeilijke positie, dat hy den aannemer achterna misschien voor hem bezwarende voorwaarden moet opleggen. Dit zou onbillijk en dus niet aanbevelenswaardig zyn. Myn bezwaar gaat evenwel dieper. Door dergelijke bepalingen belemmert men de opkomst van nieuwe industrie. Degenen die reeds een zekere hoogte bereikt hebben, hebben een voorsprong. Wanneer in een achterlijke streek een kapitalist zn'n geld wil wagen om een nieuwe industrie te doen verrijzen , dan zal hn' natuurlijk prohteeren van de lagere loonen die daar betaald worden, maar ook mindere werkkrachten daarvoor krijgen, maar wanneer hü dit voordeel niet had, wanneer hg daarmede geen rekening mocht houden . dan zou hij er niet aan denken dergelijke industrie te beginnen. Zouden Twente, de Zaanstreek en Tilburg geworden zijn wat ze nu zijn, indien indertijd der-gi'lijkf bepalingen hadden bestaan? Deze bepalingen kunnen alleen opgevolgd worden door industrieën welke reeds een hoogte-punt bereikt hebben. Zou men in Friesland niet meer dan gelukkig zijn, indien men, waar nu zeer lage loonen betaald worden, industrieën in het leven kon roepen , ook al begonnen ze niet met dadelijk het loon uit te betalen dat te Amsterdam , Rotterdam en 's Gra-venhage genoten wordt ? Ik weet dat in verschillende gemeenten dergelijke bepalingen zijn ingevoerd voor werk van anderen aard , maar wanneer men zich bepaalt tot een enkele plaats, dan vervallen zeer vele van de door mn' opgesomde bezwaren. Uit dit alles blijkt dus, dat ik vooral gekant hen tegen der-gelyke regeling, omdat mijns inziens het beginsel niet deugt, en als ik zoo vry geweest ben voor dit onderwerp eenigszins lang de aandacht der Kamer te vragen , dan is het hierom, dat dit beginsel tegenwoordig maar al te veel voetstoots als juist wordt aangenomen. Door aan dit beginsel te offeren , worden zoowel de belangen tier werkgevers als die der arbeiders op den duur geschaad en wordt men afgeleid van hetgeen moet dienen om de arbeiders tot hooger standpunt te voeren. Hier is sprake van een protectie die verslappend] werkt. Men</p>
<p>wil de werklieden beschermen door hun zeker loon en zekeren arbeidsduur te waarborgen , maar men verliest daarbij uit het oog dat in een industrie die groeit en bloeit de toestand van-zelf verbetert en de loonen steigen, wat men overal, behoudens enkele uitzonderingen, die den regel bevestigen, kan zien. Daarom is het onnoodig dergelijke bepalingen te maken. Volkomen te goeder trouw wordt in dit opzicht den werklieden zand in de oogen gestrooid. Men zegt hun dat aldus hun belangen worden bevorderd. Een der argumenten die door de voorstanders steeds wordt aangevoerd, is dat dergelijke bepaling den aanbesteders weinig kosten en ook nu weder ontbreekt dit argument niet in de discussie der Tweede Kamer. Daarbij is er op gewezen , dat volgens het oordeel van den heer Boreel van Hogelanden een verschil van 2 pet. ZJU bestaan. In Amsterdam zou men ook een verschil van 2 pet. aanwezig vinden. Welnu, wanneer dat verschil zóó klein is, volgt daar-uit, naar inyn bescheiden meening, dat er ook werkelijk zeer weinig invloed van dergelijke bepalingen uitgaat. Zal dan de Regeering niets kunnen doen om de binnenland-sche nijverheid en dus ook den werkman die daaraan verbonden is, te steunen ? Zeker, wanneer het Departement van Koloniën voortgaat op den weg waarop het nu reeds zooveel jaren gegaan is, wanneer het Departement voortgaat om door een oordeeU kundige aanbesteding van de werken die er te verrichten vallen , niet alleen en niet uitsluitend te rade te gaan met de prijzen, maar ook met de qualiteit van het werk; wanneer het Depar-tement van Koloniën door een deskundig toezicht zorgt, dat onze fabrikanten en dus ook, dat onze werklieden leeren maken het beste werk voor den laagsten prijs. Wanneer op dergelijke wijze door een Minister de nationale nijverheid gesteund wordt, zal hu run' steeds aan zijn zijde vinden; maar eveneens hoop ik altijd te zijn een onverzoenlijk tegenstander van alle ziekelijke, van alle verslappende protectie.</p>
<p>De heer van den Bieseu : Mijnheer de Voorzitter! Ik geloof niet, dat er iemand in de Kamer zal zijn , die op het oogenblik zou durven beweren, dat de toestand in Indië rooskleurig is te noemen. Ik voor rny ten minste zie den toestand donker in. Het tekort van dit jaar is wederom zóó aanzienlijk, dat elk geregeld huishouden, zooals het toch ook in de Gost dient te zijn, bij een dergelijk tekort op den duur moet bezwijken en men moet komen te staan voor een debacle. Alles drijft op de tin. Tin en nog eens tin; misschien dat daardoor wel de politieke tinnegieteryen in ons land zoo welig tiert. Ik kan ing begrypen , dat de Minister van Koloniën iederen dag angstig de prijzen van het tin naziet, want dit is de redplank der koloniale middelen op het oogenblik. Ik kan niet anders dan het beleid van dezen Minister pryzen. Hy legt den toestand bloot geluk hy is, en hy steekt aan den anderen kant de reddende hand uit en doet een eersten stap om onzen bruiiien medebroeder te hulp te komeu. Ook vroeger werden er steeds heel wat klachten gehoord, maar de daad bleef steeds uit, ofschoon ik het natuurlijk moet betreuren, dat die daad moest gesteld worden, want door die daad zelf is bewezen . dat de toestand inderdaad zeer hachelijk is. Voor dezen Minister was het dan ook een allesbehalve aangename aanvaarding van zyn ambt, maar niet kracht en energie heeft hy de zaken aangetast en niet geschroomd den toestand onder de oogen te zien en die middelen voor te stellen , welke kunnen dienen om oogeublikkelyk hulp te brengen. Nu hoort men hier in de Kamer altyd spreken van Indische specialiteiten, maar nu de Indische specialiteiten den toestand zoo allertreurigst en ontredderd hebben nagelaten , wordt het tyd , dat niet specia-liteiten zich met de zaak gaan bemoeien. Het is daarom , dat ik , die zeker geen specialiteit ben , zal trachten volgens myn beste weten den toestand te peilen en de middelen tot redres aan te geven. Wat is toch in de eerste plaats de oorzaak van het Indisch debacle? Dat is de ontzettende styging van de uitgaven. Een citroen heeft een zekere hoeveelheid sap en als hij uitgeknepen is, weigert hy' verder dat verkwikkende sap te geven. Zoo is het met iedere inkomst; men kan persen en nog eens persen , maar ten laatste is er niets meer uit te halen. Zoo is het met onze Oost-Indische koloniale geld middelen</p>
<p>Handelingen der Stateu-Generaal.</p>
<p>1903 -1904. — I.</p>
</SGDTEKST>
