<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<SGDTEKST>
<p>74</p>
<p>9.1e VERGADERING. -20 DKOEMBEli 190:5.</p>
<p>4. Vaststelling der begrooting vau Nederlaudsch-Iudië voor 1004. (Algemeeue beraadslaging.)</p>
<p>precies hetzelfde. De uitgaven zijn zoo enorm gerezen, dat men niet in staat is de noodige inkomsten tot dekking te vinden. Het is my altijd een raadsel geweest, hoe het mogelijk is, dat die uitgaven op zoo enorme wijze zijn gestegen. Als men het verslag van de Tweede Kamer inziet van de Zitting 1825-1826, dan vindt men op bladz. 347 een lijstje van de inkomsten en uitgaven over de jaren 1817—1824. De inkomsten en uitga-ven hebben toen bedragen :': 20 millioen; daarvoor werd alles gedaan. De uitgaven voor Oorlog bedroegen 5 millioen. In den styl van die dagen werd dat exorbitantelijk veel en duur voor den lande hier in Europa geheeteu. In 1844 wees de Indische begrooting een cijfer aan in uitgaven en inkomsten van + 64 millioen, dus in 20 jaren een stijging van ruim 40 millioen. Ik zal natuurlijk de klimming der uitgaven over de verschillende jaren niet opnoemen, maar wij staan eindelijk in 1904 voor een chfer van 125 millioen aan inkomsten en , au 132 millioen aan uitgaven. Terwijl wij dus na de Engelsche overheersching met 20 millioen konden volstaan, hebben wij thans 132 millioen noodig. Een dergelijke stijging wreekt zich zelf. Men kan zoo-doende het huishouden niet bestieren. Men komt te kort, blijft te kort komen en komt ten slotte te staan voor een debacle. Ik noemde daar straks het cijfer voor Oorlogsuitgaven van 5 millioen en dat werd voor den lande nog exorbitant hoog geacht. Dat cijfer is nu, met de zeemacht mede, voor Indië tot 28 millioen gestegen. En het eenige waarvoor ik ook onder dezen Minister zelfs eenigszins bevreesd ben, is, dat de defensie-uitgaven in Indië nog zullen stijgen. Ik voor niy blijf het een onbegonnen werk achten Java verdedigbaar te willen maken tegen den buitenlandschen vijand. Men kan hier en daar een fort bouwen en hier en daar den toegang tot een rivier minder gemakkelijk maken, en veel torpedobooten aanschaffen, maar dan bln'ft er nog zooveel terrein over, waar de vijand kan landen en toch komen kan waar hy wil, en ik ben bang dat, zooals in het moederland de begrootingen van Oorlog en Marine twee overzadelijke Miuotaurussen zijn, die bezig zijn om't land in financieelen zin te verblinden, dit ook in onze Oost bet geval zal zijn. Nu is het gemakkelijk te zeggen: „de toestand is treurig en zorgwekkend", maar ik heb mijn gedachten verder laten gaan en gevraagd, wat verder de oorzaken er van zijn, dat men ia zulk een toestand is gekomen, dat men zijn toevlucht heeft moeten nemen tot aangifte bij de Kamer voor desolate boedels. Op de eerste heb ik reeds gewezen. Een tweede oorzaak , van veel meer gewicht, is de vermindering van de draagkracht van de bevolking op Java, en dat door onze eigen schuld. Wij berooven door het opium en de opium-pacht onzen bruinen mede-broeder niet alleen van zijn geld, maar ook van zijn gezondheid en werkkracht. Als men ziet, dat er 17 millioen uit de opium-pacht in de Nederlandsche schatkist vloeit, da.i zijndat 17 millioen, aan den Javaan onttrokken, en waarvoor deze zich overgeeft aan het heulsap, dat hem ongelukkig maakt. En liet dat heulsap hem nog maar de kracht behouden om te kunnen werken en zijn spieren te gebruiken. Men behoeft geen professor te zijn om dit te zeggen, want in alle boeken , over het opium geschreven , kan men lezen, dat niets ter wereld meer enerveerend op zenuwen en spieren werkt als de verderfelijke amfioen. In het werk vau den oud-resident van Djokjokarta, de heer Hasselman, een man die jaren en jaren in Indië is geweest, vond ik op de volgende wü'ze de amfioenkitten beschreven: , Iedere amfioenkit is in mijn oog een broeinest van allerlei kwaad en misdaad ; iedere amfioenkit verspreidt rondom zich physieke verslapping en demo-ralisatie; iedere amfioenkit vermindert de veiligheid en is een moordwerktuig voor den arbeid en de welvaart."</p>
<p>Dit schrijft een man , die jaren en jaren in de hoogste betrek-kingen in Indië heeft doorgebracht. Als deze zoo over de ge-legeuheden, waar dat heulsip geschoven wordt, denkt, mag toch ook wel van de zijde van deze Kamer een woord geboord worden tegen het misbruik , dat van de amfioen gemaakt wordt en dat een van de oorzaken is van den achteruitgang en van de mindere draagkracht der bevolking. En nu, sprekende over het opium, spijt het mg, dat ik heb moeten ontwaren in de stukken , dat de Preanger regentschappen opengesteld zyn voor de amfioen ; ze was tot voor korten tijd daar verboden. De reden waarom daar nu opium mag ingebracht worden, is, zoo wordt gezegd, dat wy er niets aan kunnen</p>
<p>doen ; er wordt toch geschoven , en daarom ii bet beter de reoie daar in te voeren. Maar als men niet in staat is nu het opium te weren, hoe zal men dan by het invoeren der regie het smokke-len kunnen weren V Als men niet tot het een in staat is, dan is men het ook niet tot het ander. Men had dus de regie niet moeten invoeren. Dat antwoord is derhalve niet voldoende, er moet een andere reden zijn, en ik mag niet onderstellen dat men verwacht dat door de invoering der regie de pacht zal stygen; ik ken dezen Minister te goed dan dat hij dat middel (e baat zou nemen, om de inkomsten te vermeerderen. Er moet dus een andere reden wezen , want wat men aanvoert om den toestand te wijzigen , geldt nog in veel sterker mate voor den nieuwen toestand dien men schept. Verder is een van de oorzaken waarom de bevolking gedemo-raliseerd wordt en dus haar draagkracht vermindert, het toe-laten van de Chiueesche dobbelspelen. De pacht daarvan brengt een millioen op, maar men behoeft geen philosoof te zyn om te begrijpen hoe vele millioeneu in de zakken van den Chinees komen die een millioen voor deze pacht uitgeeft. Aan de over-zyde van het Binnenhof werd nota bene voorgesteld om de Staats-lotery ook in Java toegang te geven, zeker om als ze hier wordt afgeschafc, daar te doen voortbestaan. De derde oorzaak van de vermindering der draagkracht van de bevolking is deze: dat door het Gouvernement niets gedaan wordt om de bedevaarten naar Mekka te verbieden. Het is voor dezen Minister hoogst moeilijk daartegen op te treden . omdat men aan vorige Regeeringen steeds de vrye hand gelaten heeft. Op de vraag : waarom verbiedt gy niet het aan-plakken in de dessas van groote plakkaten, waarop die bede-vaarten aangekondigd worden , werd steeds geantwoord: dat mocht niet; dat kon niet. Ik heb vroeger cijfers genoemd , waaruit bleek dat jaarlijks duizenden naar Mekka gaan om hun Boeddistisch geloof te ver-liezen en terug te keeren vol fanatisme en verkeerde denkbeelden. Dit zal zich op den duur ook wel wreken, want het ver-spreiden van den Mahomedaanschcn godsdienst wordt van uit Constantinopel gesteund. Er worden te Con3tantinopel jonge-lieden van Java onderwezen in het Mahomedaansche geloof, en niet andere middelen wordt de Islam op Java verspreid. Wat daarvan echter zy', dit gaan naar Mekka , de geldverspilling . het fanatisme en de veelwyvery — voor de overbevolking, die op Java bestaat m. i. ook niet aan te bevelen — hebben in groote mate tot de verarming van den Javaan bijgedragen. De vierde oorzaak van het verval van onze Indische koloniën is het afschaften der gouvernenients-cultures. Het is ontegenzeggelijk waar, dat, toen graaf van den Bosch in Indië kwam , hy de zaken daar in zoo desolaten toestand gevonden heeft, als ooit een Gouverneur-Generaal te beurt gevallen is. Door zijn energie en invloed is het eultuurstelsel ingevoerd, waardoor de toestand van den Javaan ten goede veranderd is. En ware men aan de inzichten van dien staatsman getrouw gebleven en had men de voonleelen van het cultuur-stelsel niet alleen ten goede doen komen MUI het moederland , maar die ook besteed tot verbetering van den toestand vau den Javaan , in plaats van daarvoor in Nederland spoorwegen aan te leggen , dan was thans dat stelsel nog in zijn volle kracht. lTit het wijzigen van dit geniale instituut zyn de groote mis-standen geboren. Het kwam daarmede zoo ver — het blijkt uit het Voorloopig Verslag der Tweede Kamer van 1862 — dat toen betaald werd: in de koffie-cultuur</p>
<p>7</p>
<p>cents per dag: . „ indigo-cultuur</p>
<p>5</p>
<p>,</p>
<p>,</p>
<p>, „ „ tbee-cnltuur</p>
<p>4</p>
<p>„</p>
<p>,</p>
<p>„ „ , kaneel-cultuur</p>
<p>l'/2</p>
<p>,</p>
<p>,</p>
<p>„ „ , cochenille-cultuur 1</p>
<p>„</p>
<p>» » . , peper-cultuur</p>
<p>l/3</p>
<p>,</p>
<p>,</p>
<p>. Was het te verwonderen dat tegen dergelijke loonregeling een storm van verontwaardiging opging? en dat men zeide: wat is dat? Laat gy de lieden voor zulk een hongerloon werken. Het is toch natuurlyk dat er vau alle kanten oppositie kwam tegen dit stelsel. Dit ware te voorkomen geweest door de mensenen naar behooren te betalen en door wat minder te letten op de opbrengst voor 't moederland. Maar nogmaals, dat alles lag niet aan het stelsel, maar dat lag aan de verkeerde toepassing van het stelsel.</p>
</SGDTEKST>
